Sunday, January 9, 2022

MITRALABHA-9-GAINING OF FRIENDS

 SUBHASHITHANI:516


निर्गुणेष्व् अपि सत्त्वेषु दयां कुर्वन्ति साधवः ।
न हि संहरते ज्योत्स्नां चन्द्रश् चाण्डाल-वेश्मनः ॥ ६२ ॥
nirguṇeṣv api sattveṣu dayāṃ kurvanti sādhavaḥ |
na hi saṃharate jyotsnāṃ candraś cāṇḍāla-veśmanaḥ || 1.62 ||
Noble men are kind to unworthy beings too. The moon does not withhold his moonlight from the house of an outcast.

अतिथिर् यस्य भग्नाशो गृहात् प्रतिनिवर्तते ।
स दत्त्वा दुष्कृतं तस्मै पुण्यम् आदाय गच्छति ॥ ६३ ॥

atithir yasya bhagnāśo gṛhāt pratinivartate |
sa dattvā duṣkṛtaṃ tasmai puṇyam ādāya gacchati || 1.63 ||

When a guest turns away from a man’s house disappointed, he transfers his sin to the house-holder and takes the punya with him.

उत्तमस्यापि वर्णस्य नीचो ऽपि गृहम् आगतः ।
पूजनीयो यथा-योग्यं सर्व-देव-मयो ऽतिथिः ॥ ६४ ॥
uttamasyāpi varṇasya nīco 'pi gṛham āgataḥ |
pūjanīyo yathā-yogyaṃ sarva-deva-mayo 'tithiḥ || 1.64 ||
 If a person of lower strata of society  comes to the house of
a person of the highest class as a guest, he should be
welcomed and extended due courtesy because an unannounced
guest is considered as the embodiment of all the Gods. 
(Cat to the vulture, pleading for refuge.)

सर्व-हिंसा-निवृत्ता ये नराः सर्व-सहाश् च ये ।
सर्वस्याश्रय-भूताश् च ते नराः स्वर्ग-गामिनः ॥ ६५ ॥

sarva-hiṃsā-nivṛttā ye narāḥ sarva-sahāś ca ye |
sarvasyāśraya-bhūtāś ca te narāḥ svarga-gāminaḥ || 1.65 ||

Those men who are averse to violence, who are tolerant and who are refuge of all beings go to heaven. ( Cat to the vulture )

एक एव सुहृद् धर्मो निधनेऽप्य् अनुयाति यः ।
शरीरेण समं नाशं सर्वम् अन्यद् हि गच्छति ॥ ६६ ॥

eka eva suhṛd dharmo nidhane'py anuyāti yaḥ |
śarīreṇa samaṃ nāśaṃ sarvam anyad hi gacchati ||1.66 ||

Moral conduct is the only friend which follows one even after death; everything else is lost along with the body.

यो ऽत्ति यस्य यदा मांसम् उभयोः पश्यतान्तरम् ।
एकस्य क्षणिका प्रीतिर् अन्यः प्राणैर् विमुच्यते ॥ ६७ ॥

yo 'tti yasya yadā māṃsam ubhayoḥ paśyatāntaram |
ekasya kṣaṇikā prītir anyaḥ prāṇair vimucyate || 1.67 ||

One who eats the flesh of another, know the difference between the two; one gets momentary pleasure while the other loses it’s life.

मर्तव्यम् इति यद् दुःखं पुरुषस्योपजायते ।
शक्यस् तेनानुमानेन परो ऽपि परिरक्षितुम् ॥ ६८ ॥

martavyam iti yad duḥkhaṃ puruṣasyopajāyate |

akyas tenānumānena paro 'pi parirakṣitum ||1.68 ||

The sorrow felt by one when he thinks death is near cannot be easily understood by others.

स्वच्छन्द-वन-जातेन शाकेनापि प्रपूर्यते ।
अस्य दग्धोदरस्यार्थे कः कुर्यात् पातकं महत् ॥ ६९ ॥

svacchanda-vana-jātena śākenāpi prapūryate |
asya dagdhodarasyārthe kaḥ kuryāt pātakaṃ mahat || 1.69 ||

When the belly can be satisfied by herbs growing spontaneously in the forest, who would commit a great sin for filling it?

यत्र विद्वज्-जनो नास्ति श्लाघ्यस् तत्राल्पधीर् अपि ।
निरस्त-पादपे देशे एरण्डो ऽपि द्रुमायते ॥ ७० ॥

yatra vidvaj-jano nāsti ślāghyas tatrālpadhīr api |
nirasta-pādape deśe eraṇḍo 'pi drumāyate || 1.70 ||

Where wise men are not there even a man of a little knowledge is respected; in a place where trees are absent even a castor-oil plant is considered as a tree.

SRI KRISHNAYAA THUBHYAM NAMAH


No comments:

Post a Comment